ZANOWNI
KOLEŻANKI I KOLEDZY
ZANIACY
Informujemy, że w roku 100-lecia Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana
w Pruszkowie, odbędzie się na terenie szkoły uroczystość odsłonięcia
„Tablicy memoratywnej” upamiętniającej Dyrektorów, Nauczycieli, Absolwentów
i Pracowników Szkoły z lat 1921- 2021
w dniu 29.10.2021 r. o godz. 12.00.
Z uwagi na obostrzenia pandemiczne ilość zaproszonych gości została ograniczona.
Relacja z uroczystości zostanie zamieszczona w Telewizji Kablowej Tel-Kab oraz na stronach Towarzystwa: www.zan.org.pl i stronie dedykowanej stuleciu szkoły: www.100lat.zan.org.pl
Zarząd Towarzystwa
10 listopada 1921 roku Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wydało „Akt organizacyjny” powołujący Państwowe Gimnazjum im. Tomasza Zana w Pruszkowie. Łatwo więc można policzyć, że w roku bieżącym tj. 2021, obchodzimy jubileusz 100-lecia naszej Szkoły.
Przygotowania rozpoczęliśmy wspólnie z Dyrekcją LO im. Tomasza Zana w Pruszkowie w 2019 r. Jak to często w historii naszej Szkoły bywało, plany i działania przygotowawcze zostały storpedowane przez niezależne od nas czynniki, w tym przypadku przez konsekwencje pandemii.
W miarę rozwoju sytuacji pandemicznej – wspólnie z Dyrekcją Szkoły – korygowaliśmy założenia dotyczące obchodów 100-lecia Szkoły. Trzeba zaznaczyć, że przygotowanie uroczystości jubileuszowych wymaga działań z dużym wyprzedzeniem, a przewidzenie rozwoju sytuacji pandemicznej było i nadal jest niemożliwe. Biorąc więc pod uwagę wszystkie za i przeciw, razem z Dyrekcją Szkoły uznaliśmy, że wszelkie uroczystości związane ze zgromadzeniem większej liczby uczestników należy przełożyć na przyszły tj. 2022 rok, o ile sytuacja na to pozwoli. Właśnie niedawno zakończyły się Igrzyska Olimpijskie 2020, chyba więc i nasze uroczystości możemy przesunąć?
Dla uczczenia 100-lecia naszej Szkoły postanowiliśmy w 100 rocznicę powołania „naszej Budy” odsłonić Tablicę pamiątkową z nazwiskami osób tworzących naszą historię w okresie 100 lat tj. od roku 1921 do roku 2021. Znajdą się na niej nazwiska dyrektorów, nauczycieli, pracowników oraz absolwentów. Łącznie około 6.500 osób. Tablice umiejscowione będą na terenie patio szkolnego. Uroczystość planujemy na 29 października br., tak aby dokładnie w 100 rocznicę, czyli dnia 10 listopada, wszyscy na monumencie przywitali dzień rocznicowy w pełnej okazałości.
Ze względu na wytyczne pandemiczne liczba osób biorących udział w uroczystości będzie ograniczona. Odsłonięcie Tablicy będzie transmitowane na stronach internetowych Szkoły i Towarzystwa. Jeżeli natomiast sytuacja pandemiczna ulegnie poprawie, to jesteśmy przygotowani na zwiększenie liczby uczestników uroczystości, z uwzględnieniem byłych i aktualnych uczniów Szkoły.
W 2022 roku, o ile sytuacja pandemiczna pozwoli, w związku z jubileuszem Szkoły zorganizujemy kolejne uroczystości zaplanowane na 100 rocznicę „Zana”. Będą to: uroczysta Akademia, Zjazd Absolwentów oraz spotkania towarzyskie absolwentów – zabawa międzypokoleniowa.
Inne przedsięwzięcia, które są w trakcie realizacji, to książka na 100-lecie naszej Szkoły oraz nadanie dwóm salom lekcyjnym imienia znanych profesorów. Finalizacja tych przedsięwzięć, choć są poważnie zaawansowane, nastąpi w 2022 r. Wynika to z ograniczeń związanych z sytuacją pandemiczną oraz finansową. Na uwadze mamy również odświeżenie tablic związanych ze Szkołą ulokowanych w różnych miejscach Pruszkowa.
W tym miejscu zwracamy się do Absolwentów, Wychowanków i Przyjaciół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana o wsparcie naszych działań: zarówno w sferze finansowej, ale także odnalezienia i przekazania pamiątek oraz osobistego udziału w realizacji wspomnianych przedsięwzięć, a może również i innych, nie wymienionych.
Dyrekcja Szkoły Zarząd Towarzystwa
W dniu 18 stycznia 2020r spotkaliśmy się w budynku Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku. W spotkaniu uczestniczyli: Poseł na Sejm Zdzisław Sipiera, przedstawiciele samorządu: Wicestarosta Zdzisława Zielińska i Przewodniczący Rady Powiatu Stanisław Dymura, Zastępca Prezydenta Pruszkowa Konrad Sipiera oraz Komendant Straży Miejskiej Włodzimierz Majchrzak. Słowo Boże wygłosił proboszcz Ks. Marian Mikołajczak. Życzenia, wspólne śpiewanie kolęd, wspominanie tych co odeszli z nadzieją na życie wieczne, wypełniły główny cel naszego spotkania. Pan Prezydent Konrad Sipiera obdarował zebranych dużym koszem słodyczy, a pan Komendant Straży Miejskiej kalendarzami, planami miasta Pruszkowa, oraz długopisami z logo naszego miasta. Dyrektor Ewa Król poinformowała o przygotowaniach organizacyjnych do obchodów 100-lecia LO Zana. Była herbata, kawa, coś słodkiego i radość ze spotkania. Do zobaczenia na spotkaniu z okazji Świąt Wielkanocy .
25 października br. spotkaliśmy się w Szkole, aby świętować 35-lecie naszego Towarzystwa. W uroczystości udział wzięli: zaproszeni goście, dyrekcja i pedagodzy naszej Szkoły, członkowie Towarzystwa i absolwenci naszego Liceum oraz licznie reprezentowani uczniowie Szkoły – główni adresaci tego spotkania.
Uroczystość zorganizowało Towarzystwo wspólnie ze Szkołą, przy wsparciu finansowym Powiatu Pruszkowskiego.
Obchody jubileuszu uświetnili zaproszeni goście: przedstawiciel Wojewody mazowieckiego Pana Zdzisława Sipiery – Pan Tomasz Kruk, Starosta Powiatu Pruszkowskiego Pan Krzysztof Rymuza, Prezydent Miasta Pruszkowa Pan Paweł Makuch, Przewodniczący Rady Powiatu Pruszkowskiego Pan Stanisław Dymura, Ksiądz Proboszcz Marian Mikołajczak oraz dyrektorzy pruszkowskich domów kultury Pani Ewa Sowa oraz Pani Anna Łukawska-Adamczyk.
Przybyłych na uroczystość powitała Dyrektor Szkoły Pani Ewa Król. Do Pani Dyrektor dołączył Prezes Towarzystwa Cezary Grzelak i ten duet poprowadził uroczystość. Pan Prezes podziękował zgromadzonym za przybycie na uroczystość i krótko przedstawił najważniejsze zdarzenia związane z powstaniem Towarzystwa.
Następnie Prezes poprosił o zabranie głosu zaproszonych gości. Jako pierwszy wystąpił przedstawiciel Wojewody mazowieckiego Pan Tomasz Kruk, który odczytał i przekazał list Pana Wojewody kierowany do Pani Dyrektor Szkoły i Pana Prezesa Towarzystwa. Pan Wojewoda złożył gratulacje i pozdrowienia dla członków i sympatyków Towarzystwa, wskazując iż aktywność Towarzystwa jest przykładem nowoczesnego rozumienia patriotyzmu, wyrażającego się w umiejętności twórczego przekształcania tego, co najlepsze w dorobku przodków w imię lepszej przyszłości ojczyzny.
List Wojewody
Prezes Cezary Grzelak poprosił Panią Irenę Horban o przybliżenie momentu i okoliczności powstania Towarzystwa, a także początków jego działalności. Przypomnijmy Pani Irena była współzałożycielką Towarzystwa oraz aktywną członkinią władz Towarzystwa w całej jego historii (aktualnie jest Przewodniczącą Komisji Rewizyjnej).
Pani Irena położyła przed sobą konspekt wystąpienia, ale jak przystało na „Starego Belfra” nie zamierzała z tego konspektu korzystać. Wspomnienia toczyły się tak wartko, że trzeba było prosić Panią Irenę o skróty z uwagi na harmonogram czasowy uroczystości. Wystąpienie Pani Irena rozpoczęła od przedstawienia nie wszystkim znanych faktów. A mianowicie już w 1961 r. podczas pierwszego Zjazdu Absolwentów z inicjatywą powołania Towarzystwa wystąpił m.in. Ignacy Dobrowolski, ojciec późniejszego nauczyciela wychowania technicznego Jacka Dobrowolskiego. Jednak pomimo podejmowanych działań nie udało się sformalizować projektu powstania Towarzystwa. Zamysł ten został zrealizowany dopiero w 1984 r. W swoim wystąpieniu kierowanym m.in. do obecnej młodzieży szkolnej (przyszłych absolwentów), Pani Irena wskazywała na znaczenie pracy wolontariackiej – non profit dla społeczności nie tylko Zaniackiej. To jest to, co my dawni uczniowie i absolwenci wynieśliśmy w „bagażu na życie” z naszej Szkoły.
Opowiadała o tym jak w czasie kiedy była jeszcze czynnym pedagogiem organizowała spotkania z młodzieżą szkolną i przybliżała uczniom naszej Szkoły postacie naszego patrona, pedagogów Szkoły, a także uczniów i absolwentów, co wpływało na rozwój świadomości narodowej i kulturowej oraz kształtowanie postaw patriotycznych młodzieży.
Pan Prezes przekazał Pani Irenie życzenia 100 lat i dalszej owocnej pracy na rzecz Towarzystwa Zaniaków oraz społeczności Pruszkowa.
Kolejno głos zabrali przedstawiciele miejscowego samorządu: Starosta Krzysztof Rymuza i Prezydent Pruszkowa Paweł Makuch. Jako że obaj Panowie są absolwentami naszej Szkoły, a także członkami Towarzystwa, w ich wystąpieniach nie zabrakło odniesień i wspomnień do czasów kiedy byli uczniami Szkoły. Obaj Panowie przedstawili wizje pracy organizacji pozarządowych (NGO) na przykładzie 35-letniej historii Towarzystwa Absolwentów oraz zobowiązali się do pomocy w działaniach organizacji-stowarzyszeń na terenie Powiatu Pruszkowskiego i Miasta Pruszkowa. Gratulowali i dziękowali Towarzystwu za 35 lat działalności na rzecz środowiska.
Kolejno głos zabrała Pani Dyrektor Ewa Król. Pani Dyrektor wspomniała szereg zdarzeń z najnowszej historii Szkoły, w której uczestniczyli członkowie środowiska Zaniaków i Towarzystwa, podkreślając pozytywny wpływ tych działań dla Szkoły i dla młodzieży. Odnosząc się do ostatniego okresu Pani Dyrektor wskazała na stałą obecność Towarzystwa w życiu Szkoły m.in. poprzez szereg inicjatyw Towarzystwa. Przekazała gratulacje za 35 lat współpracy ze Szkołą i młodzieżą oraz życzenia dalszych owocnych działań.
Na zakończenie tej części uroczystości w imieniu uczniów Szkoły głos zabrał Wojciech Szczęsny. W swoim wystąpieniu nawiązał do działań Towarzystwa jako przykładu pracy wolontariackiej-non profit na rzecz środowiska Zaniaków, Szkoły, Miasta i Powiatu. Podkreślił, że działania Towarzystwa są inspirację i przykładem dla uczniów i przyszłych absolwentów na rzecz społeczności.
W trakcie uroczystości został zaprezentowany odrestaurowany Sztandar Szkoły. W imieniu Towarzystwa inspirowała renowację wspólnie z Dyrekcją Szkoły Jolanta Jaworska. Wraz z mężem Adamem Jaworskim w części współfinansowała tą renowację.
Kolejnym punktem Programu uroczystości było wyróżnienie medalami za zasługi dla „Środowiska Zaniaków” oraz podziękowaniami w formie dyplomów, które wręczał Prezes Towarzystwa Pan Cezary Grzelak. Medale i dyplomy przyznane zostały przez Zarząd Towarzystwa.
Medalami za zasługi dla „Środowiska Zaniaków” wyróżniono (lista alfabetyczna): Marka Chłostę, Artura Cyronka, Jadwigę Fabisiak, Jana Gołębiewskiego, Andrzeja Gmocha, Irenę Horban, Henryka Hosera, Tadeusza Jakubowskiego, Jolantę i Adama Jaworskich, Marka Krawczyka, Małgorzatę Kucharską, Barbarę Magierowską, Elżbietę Marciniak, Ryszarda Matrzaka, Krystynę Szydłak i Krystynę Woźniak-Trzosek.
Wcześniej medalami wyróżniono: najstarszą absolwentkę Szkoły w 107 rocznicę urodzin Halinę Dobrowolską oraz wieloletniego pedagoga i dyrektora Szkoły Stefana Gierwatowskiego oraz (lista alfabetyczna): Jerzego Balncarda, Jacka i Krystynę Dobrowolskich, Magdalenę Dubiel, Maksyma Gołosia, Narcyzę Janik, Irenę Juśkiewicz, Aleksandrę i Jerzego Kwasiborskich, Ewę Król, Zdzisława Sipierę, Jana Starzyńskiego, Barbarę Ratyńską i Małgorzatę Zbińkowską.
Dyplomami Zarząd Towarzystwa wyróżnił (lista alfabetyczna): Jerzego Blancarda, Bożennę Kretkowską, Wacława Kucharskiego, Ewę Król, Pawła Makucha, Ks. Mariana Mikołajczaka, Kingę Mućka, Lucynę Piotrowską, Barbarę Ratyńską, Krzysztofa Rymuzę, Zdzisława Sipierę, Jana Starzyńskiego, Henryka Wacławka.
Po dekoracji obejrzeliśmy krótką część artystyczną, w trakcie której młodzież z naszej Szkoły zaprezentowała swoje umiejętności muzyczne. Na zakończenie odśpiewaliśmy piosenkę „Była u Zana”. Tekst piosenki powstał na słynnych wagarach całej Szkoły w 19471948 roku. Wacław Kucharski uczestnik tego wydarzenia przybliżył nam okoliczności tych wagarów.
Uczestnicy spotkania zostali obdarowani „torebkami pamięci” zawierającymi wydawnictwa Towarzystwa, pamiątki z historii Towarzystwa oraz jubileuszowe przypinki.
W ten sposób zakończyliśmy część oficjalną. Druga część, którą określić można jako spotkanie koleżeńskie, odbyła się na pierwszym piętrze. Przy kawie i ciasteczkach prowadzono ciekawe rozmowy i jak zwykle wspomnienia tak z okresu nauki w Szkole, jak i działania w Towarzystwie. W tle na telebimie przedstawiono montaż filmowy dokumentujący zdarzenia z ostatniego okresu działania Towarzystwa (koniec starego – początek nowego budynku Szkoły).
Poniżej zamieszczamy komentarze i refleksje uczestników uroczystości.
Komentarz Jerzego Blancarda
W dniu 29 października 2019 Towarzystwo Absolwentów Liceum Zana obchodziło uroczyście 35 lecie swego zaistnienia. Jak szybko przeleciało te 35 lat! Wprost nie do wiary, że już tyle lat upłynęło od czasu, kiedy grupa absolwentów postanowiła reaktywować powołane wcześniej przez grupę jeszcze „przedwojennych” absolwentów Towarzystwo, które jednak nie przetrwało zbyt długo i „zmarło śmiercią naturalną” wraz z większością założycieli. Na szczęście pozostało kilkoro, a do nich dołączyli młodsi absolwenci, którym nie zabrakło chęci i sił, aby kontynuować tą działalność. Wydaje mi się jakby te organizacyjne spotkania, narady nad działalnością, opracowanie statutu i w końcu załatwienie spraw formalno-prawnych związanych z powołaniem Towarzystwa, miały miejsce nie tak jeszcze dawno, a to już „stuknęło” całe 35 lat! No cóż, im człek porusza się wolniej, tym czas biegnie szybciej!
Ale wracajmy ad rem, czyli do rzeczy, do opisania wrażeń z tej uroczystości. Nie będę wymieniał w tej notatce żadnych nazwisk działaczy Towarzystwa, bo po pierwsze lista zasłużonych dla jego działalności absolwentów zajęłaby większą część tej notatki, po drugie można ją łatwo znaleźć w innych publikacjach dotyczących Towarzystwa, a po trzecie Szefowa PTK-N zamówiła u mnie „krótką notatkę o tym wydarzeniu, która ma być gotowa na wczoraj, bo Przegląd jest już w druku”.
Uroczystość odbyła się oczywiście już w nowym budynku Szkoły, wybudowanym w miejscu starego. A ponieważ obowiązujące obecnie przepisy dotyczące powierzchni zajętej przez pomieszczenia szkoły zmusiły do zajęcia przez nowy budynek całej powierzchni działki, boisko szkolne znalazło jedyne miejsce na dachu sali gimnastycznej. A właśnie w tej Sali odbywała się część oficjalna tej uroczystości. Oprócz Gospodarzy, czyli Dyrekcji i Ciała Pedagogicznego Szkoły, zaszczycili ją Swą obecnością Prezydent Miasta, Starosta Powiatu Pruszkowskiego, ks. Proboszcz parafii św. Kazimierza i przedstawiciel Urzędu Wojewódzkiego. Dowodzi to (co można z dumą podkreślić), ze działalność Towarzystwa Absolwentów jest wysoko oceniona przez Władze, a nie tylko przez Szkołę. Byli oczywiście też obecni uczniowie Szkoły i równie liczne grono jej absolwentów. Były okolicznościowe przemówienia, życzenia dalszej owocnej pracy, wręczanie zasłużonym członkom Towarzystwa i działaczom pamiątkowych Medalionów i pięknie oprawionych Podziękowań. Jedna z pierwszych absolwentek Szkoły, później jedna z nauczycielek, a następnie jedna z założycielek Towarzystwa pełniąca w nim przez długie lata funkcję Przewodniczącej, w swym wystąpieniu przypomniała historię powstania Towarzystwa, wymieniając nazwiska organizatorów i długoletnich działaczy oraz przedstawiła główne zadania zrealizowane przez Towarzystwo w ciągu lat jego działalności.
Muszę też wspomnieć o wystąpieniu jednego z absolwentów, ponieważ spotkało się z aprobatą pozostałych. Chodziło o umieszczenie w nowym gmachu repliki t.zw. „Sali Pompejańskiej”, która była przez lata „ikoną” Szkoły, a która przestała istnieć wraz z rozebraniem starego budynku. Uratowano z niej jedynie niewielkie kawałki. W swym wystąpieniu poddał on myśl, aby jej replikę, w postaci zmywalnej tapety, przykleić na jednej ze ścian nowego budynku, a na niej umieścić wizerunki zasłużonych, znanych absolwentów. Co prawda Zarząd Towarzystwa uczcił już jednego Zasłużonego Absolwenta nadaniem Jego imieniem jednego z pomieszczeń lekcyjnych i pięknym reliefem, ale przecież zasłużonych Absolwentów, również zasługujących na upamiętnienie, Liceum Zana wychowało dużo więcej. Nie można o Nich zapomnieć! Jest się Kim chwalić i „być dumnym z racji bycia absolwentem Zana”. Cudzysłów uzasadniony, bo to prawie cytat z wiersza Wojtka Młynarskiego, który podczas jednego z pierwszych Zjazdów Absolwentów, na papierowej serwetce napisał wiersz „pochwalny” Szkoły i jej Absolwentów. Wiersz się niestety nie zachował, a ja z niego zapamiętałem jedynie to główne „motto”. Jakże trafne!
Po części oficjalnej przeszliśmy na kawkę, herbatkę i coś słodkiego do jednego z obszernych holi szkolnych, a tak na prawdę, aby sobie móc swobodnie pogadać ze starymi kumplami i powspominać z nimi „stare, dobre czasy”. Reasumując: rocznicowe święto można śmiało uznać za bardzo udane, za co się należą gorące podziękowania zarówno Zarządowi Towarzystwa jak Dyrekcji i Nauczycielom Szkoły.
PS. Naprawdę czuję dumę, że jestem jednym z grona absolwentów Liceum Zana. Co prawda „za moich czasów” było to jeszcze Gimnazjum i Liceum im. T. Zana, ale to ciągle jest ta sama „stara, kochana buda”.
Absolwent z dawnych lat. JotBe.
Komentarz Jana Gołębiewskiego
Komentarz kol. Janka zamieszczamy w oryginale. Pismo odręczne i tak czytelne jak Janka, to już teraz duża rzadkość. Dlatego zamieszczamy oryginał.
Komentarz Ireny Horban
35 LAT MINĘŁO….
Nasza szkoła wkrótce będzie obchodziła 100-lecie swojej działalności…
Ileż młodzieży uczyło się w jej murach, ilu uczniów otrzymało dowód swej dorosłości…
Szkoła przechodziła różne etapy, czas świetności w okresie między wojennym – na pewno najtrudniejszy okres, to czas wojny i okupacji, potem przykre lata PRL…
Okres wojny – za nauczanie programu przedwojennego gimnazjum i liceum groziła śmierć lub obóz – profesorowie nie odeszli od uczniów. Za ich piękną, patriotyczną postawę – cześć ich pamięci!
W roku 1961 19 czerwca odbył się I Zjazd Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Tomasza Zana w Pruszkowie. Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego był Ignacy Dobrowolski (matura 1930), Wiceprzewodniczącym Hieronim (Ryszard) Krygier (matura 1925) .
Po Zjeździe 21 czerwca odbyło się zebranie wychowanków. Na nim powołano Stowarzyszenie Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. T. Zana. Prezesem został kol. Ignacy Dobrowolski, wice prezesem -kol. Maria Wierna (matura 1932).
W tym dniu powstał projekt statutu stowarzyszenia. Niestety, o jego krótkiej działalności nie mamy żadnych wiadomości.
Rok 1981.. Grupa absolwentów postanawia zorganizować II zjazd wychowanków szkoły. Udaje się… Głównymi organizatorami byli kol. Andrzej Gmoch, kol. Franciszek Kwasiborski, kol. Ryszard Matrzak, Na zjeździe tym podjęto uchwałę o powołaniu Towarzystwa Absolwentów.
„I tak to się zaczęło”…
Przytoczę tu fragment artykułu kol. Franciszka Kwasiborskiego: Dzień 28 września 1981 roku był niezwykle uroczysty dla pruszkowskiego Liceum Ogólnokształcącego im. Tomasza Zana, które w tym dniu święciło 60 rocznicę swego powstania w roku 1921 jako państwowego Gimnazjum Koedukacyjnego im. Tomasza Zana w Pruszkowie …
Po wielu staraniach w roku 1984 zarejestrowaliśmy nasze Towarzystwo.
Wśród organizatorów byli Kol. kol. Andrzej Gmoch, Franciszek Kwasiborski, Jerzy Blancard, Ryszrd Matrzak, Włodzimierz Wargenau, Irena Horban, potem dołączyły do nas Danuta Kwiatkowska, Narcyza Janik, Zofia Chmurowa .
Dyrektor Stefan Gierwatowski dał nam do dyspozycji mały pokoik na parterze. Pamiętam te dyskusje nad statutem, nad nazwą nowo powstającego towarzystwa.
Nie kłóciliśmy się… po prostu rozmawialiśmy po przyjacielsku…
Do pierwszego Zarządu weszli: prezes Andrzej Gmoch, wiceprezesi: Franciszek Kwasiborski (urzędujący), Ryszard Matrzak , sekretarz – Irena Horban, skarbnik – Narcyza Janik, członkowie Zarządu Zofia Chmurowa, Danuta Kwaiatkowska, Jerzy Blancard Włodzimierz Wargenau.
Po ciężkiej chorobie wróciła Maria Wójcik. (absolwentka i dyrektor naszej szkoły) Powierzyliśmy jej zorganizowanie izby pamięci. Miałam służyć jej pomocą. Zebrałyśmy wspaniałe pamiątki, akt powołania naszej szkoły, zdjęcia, dokumenty. Wiele dokumentów, zdjęć otrzymałyśmy od pani profesor Ostrowskiej .meble załatwił Andrzej Gmoch, a mój syn Witold zrobił szafki z gablotami. Izba Pamięci była naszą dumą. Na początku nowego szkolnego roku z klasami pierwszymi prowadziłam lekcję w Izbie Pamięci – opowiadałam uczniom historię ich nowej szkoły. Do naszej Izby Pamięci przychodzili też starsi absolwenci.
Powspominali dawne czasy, opowiadali o sobie, o szkole…Szkoda, że tych wspomnień i dokumentów wiele straciliśmy…
Był ktoś, kto nam zniszczył Izbę Pamięci…
Może ktoś zajmie się resztą pamiątek i zorganizuje małą Izbę Pamięci. Pomogę i coś ofiaruję do niej, ale dopiero wtedy, gdy będę pewna, że nie zostaną bezmyślnie zniszczone…
Towarzystwo działało , wspierał nas dyrektor.
W karnawale urządzaliśmy bal. Wędliny załatwiał kolega Marek Suchecki (lekarz weterynarii) i kol. Andrzej Gmoch, bigos gotowałam ja, a koledzy zanosili ten „maleńki garnek” do szkoły. Zabawa trwała zawsze do godziny 24.00 – tak, jak sobie życzył dyrektor. Wędliny i bigos smakowały. Do domu przynosiłam pusty garnek – ponieważ nasi goście kupowali bigos do domu.
Urządzaliśmy też spotkania starszych absolwentów z uczniami. Były to miłe spotkania…Wspomnienia starszych, plany młodych …
Pamiętam słowa Wojciecha Żukrowskiego, który powiedział. „popełniłem wiele błędów. Życzę wam, byście nigdy takich błędów nie popełnili” (może trochę pomyliłam słowa, ale treść jest na pewno prawdziwa), pamiętam wiele słów uznania i sympatii dla nauczycieli przedwojennych , nauczycieli okresu wojny, czy tych, którzy uczyli młodszych absolwentów.. A mamy wspaniałych absolwentów – wielu profesorów wyższych uczelni, wielu wojskowych, wielu pisarzy, poetów, lekarzy, inżynierów, pedagogów, sportowców. Trudno wszystkich wymienić . mamy wielu bohaterów, którzy walczyli i ginęli za Ojczyznę.
Pisaliśmy o Chełmińskim, pilocie , który walczył w Dywizjonie 303, o Bolesławie Ostrowskim, który był ranny w 1939 roku, a czasie wojny działał w AK, zabił dyrektora Arbeitsamtu, zginął pod Berlinem, o zdobywcy Monte Ewerest, Bernardzie Uchańskim.
Wielu naszych uczniów brało udział w Powstaniu Warszawskim – Pytkowski, Soczek,( zginął Wojciech Cioth), wiele dziewcząt działało w harcerstwie. W Szarych Szeregach- Zosia Łosiewicz Chmurowa, Teofila Pytkowska, Zosia Zawadzka ….
Muszę wspomnieć o moim koledze z klasy 2 lic – Adamie Bromke. Studia skończył w Anglii, był profesorem Uniwersytetu w Kanadzie, był organizatorem „Akcji balonowej” (pisaliśmy o tym w Przeglądzie). Wrócił do Polski. Spotykaliśmy się często. Naszym honorowym gościem była nasza wychowawczyni, pani profesor Zofia Steffenowa.
Cieszę się, że nasze Towarzystwo działa. Poniżej umieszczam parę zdjęć ze szkoły.
Mam nadzieję, że na wzór poprzednich lat uda mam się zorganizować Zjazd w 100 rocznicę powstania szkoły – postaramy się o wydanie specjalnego Przeglądu Pruszkowskiego z nowymi wspomnieniami uczniów.
Prosiłam o wspomnienia. Dałam mojego maila. Mimo obietnic, nie otrzymałam nic…
Czekam nadal… stulecie szkoły się zbliża…
Przed drugim Zjazdem byliśmy na cmentarzach, na grobach naszych profesorów. Chodziliśmy przez wiele lat przed świętem zmarłych kol . kol. Franciszek Kwasiborski, Jerzy Waściński, Tadeusz Łosiewicz, woziła nas samochodem kol. Narcyza Janik, Dzieci kol Franciszka jeździły na cmentarz żbikowski , a kol. Maria Sybilska Kwasiborska bywała na Powązkach, na grobie prof. Anderszlak.
Przez pewien czas chodziła na groby kol. Barbara Ratyńska, kol. Piotr Hoser.
Mówił mi, że ostatnio chodził na cmentarz sam.
Grobami zajmują się nauczyciele naszego liceum – przede wszystkim absolwenci – są to kol. kol. Krystyna Dobrowolska, Iza Szewczyk .
. Działamy 35 lat. Co zrobiliśmy oprócz Izby Pamięci, wspaniałych Zjazdów organizowanych co pięć lat (opisane są w Przeglądach Pruszkowskich)
Już na drugim zjeździe odsłoniliśmy dwie tablice pamiątkowe – 1. Ku czci nauczycieli i uczniów, którzy zginęli w walce o niepodległość. 2. Ku czci prof. Bohdana Zielińskiego, twórcy tajnych kompletów gimnazjum i liceum. Matura pisemna odbywała się u sióstr samarytanek w ich domu przy ul. Szkolnej.
Następne nasze tablice . to 1. Tablica upamiętniająca dyrektorów naszej szkoły, 2.tablica upamiętniająca małżeństwo pp Leona i Stanisławy Ostrowskich. 3.nie tablica, ale popiersie Tomasza Zana. Muszę podkreślić, że popiersie naszego patrona powstało dzięki ogromnej determinacji kol. Barbary Łosiewicz Ratyńskiej, która była wówczas prezesem Towarzystwa. Ufundowaliśmy znaczek (projekt Jerzy Blancard), Wydaliśmy wspomnienia zaniaków, dwukrotnie historię naszej szkoły (do roku 1980) w roku 1981 i w 1986, poezję naszych absolwentów, historię absolwentów. Ostatnio odsłoniliśmy ścianę ku czci prof. Wacława Prusaka, tablicę Wojtka Młynarskigo. Nazwaliśmy jego imieniem jedną salę w nowej szkole. Ostatnio zorganizowaliśmy piknik, na którym spotkali się starsi absolwenci z młodzieżą.
Obecny Zarząd przygotował medal dla zasłużonych dla naszego Towarzystwa.
Przypomnę prezesów naszego Towarzystwa – pierwszy Andrzej Gmoch (urzędujący Franciszek Kwasiborski), drugi – Irena Horban, trzeci – Barbara Ratyńska, czwarty – Piotr Hoser, piąty – Wiesław Gierwatowski, szósty – Cezary Grzelak .
Tradycyjnie spotykamy się z okazji świąt Wielkiej Nocy i Bożego Narodzenia
Powyższy tekst ukaże się w najbliższym Przeglądzie Pruszkowskim.
Komentarz Barbary Ratyńskiej
NASZ JUBILEUSZ
W bieżącym, 2019 roku mija 35 lat istnienia naszego Towarzystwa Absolwentów. Piszę naszego, bo to właśnie absolwenci Liceum Zana powołali w 1984 roku tę organizację. Ta rocznica przynosi nam satysfakcję, że udało się przez kilkadziesiąt trudnych lat nie stracić więzi ze Szkołą, podtrzymywać jej tradycję poprzez wydawanie rożnego rodzaju publikacji, organizowanie w Szkole i poza nią spotkań nie tylko integrujących całą zanowską społeczność ale też przypominających pruszkowiakom, że nasze prawie 100-letnie Liceum Zana jest i niezmiennie kształtuje patriotyczne i moralne postawy swoich wychowanków.
Nie sposób jest nie uczcić tego jubileuszu, toteż w piątek 25 października br okazały, nowoczesny gmach Liceum wypełnił się absolwentami, naszymi kochanymi profesorami, którzy z wielkim zaangażowaniem pracowali i pracują nad młodzieżą. Obecny był Starosta Pruszkowski, Prezydent Miasta, przedstawiciele Ministerstwa Edukacji, organizacji pozarządowych, został odczytany list Wojewody Mazowieckiego, licznie przybyła też młodzież aktualnie ucząca się w naszej Szkole.
Po przemówieniach naszych gości wysłuchaliśmy krótkiej historii powstania Towarzystwa Absolwentów, potem nasz prezes wręczał Medale Towarzystwa Absolwentów, Dyplomy i Podziękowania osobom zasłużonym dla Szkoły i Towarzystwa. Wreszcie nastąpiła najmilsza, najbardziej oczekiwana część uroczystości – indywidualne spotkania przy kawie i herbacie . Uważnie patrzymy na siebie, bo twarze kolegów znajome, lecz nieco inne i na nich mniej radosny uśmiech – ależ tak, to Ona, to On – jak miło znowu być razem !
Wspominam stary budynek „Zana” – wąskie korytarze, małe, ciasne klasy i brak pomieszczeń na pracownie przedmiotowe, ale za to „Sala Pompejańska” i specyficzna, życzliwa atmosfera, prawie rodzinne ciepło w relacjach między uczniem a nauczycielem, a przede wszystkim kilkadziesiąt lat mniej miał wtedy każdy z nas i świat był zupełnie inny. Tak było, młodość już nie wróci , ale czy ta wyjątkowa aura starego budynku, ten „genius loci” zagości w obecnej, nowoczesnej siedzibie „Zana” ?
Wierzę, że tak, bo wszystko zależy od ludzi.
Barbara Ratyńska
Komentarz Wojtka Szczęsnego
Zjazd Towarzystwa Absolwentów, Wychowanków i Przyjaciół Gimnazjum i Liceum im. Tomasza Zana był dla nas, aktualnych uczniów szkoły, nie tylko żywą lekcją historii, ale przede wszystkim przykładem przywiązania, przyjaźni i wzajemnego poszanowania. Oficjalne przemówienia, wymiana doświadczeń i wspomnień związanych z ukochanym Zanem ciekawiły, wzruszały i napawały dumą z powodu bycia częścią uczniowskiej społeczności. Jednak emocje najszczerzej oddające charakter tego wydarzenia można było dostrzec dopiero, podglądając sekcję miejsc przeznaczonych dla przybyłych absolwentów. To właśnie tam wspomniane zostały dziesiątki historii “ze szkolnej ławy”, wymieniono dziesiątki uśmiechów, a dziesiątki oczu szkliło się z nostalgią. Wszystko to złączyło się w jedną całość wysyłającą nam prosty, ale jakże ważny komunikat: Liceum Zana nie jest zwykłą szkołą, taką, jakich można znaleźć tysiące na mapie Polski. Liceum Zana to przede wszystkim społeczność, którą każdy z nas tworzy i na którą może wpływać, a przy odrobinie naszej chęci i otwartej głowy, pedagodzy, których tu spotkamy, wskażą nam wartości, które mogą ugruntować nasze dorosłe życie, w jakie właśnie wkraczamy. Ponadto mieliśmy okazję zobaczyć “od środka”, jak funkcjonuje Towarzystwo, co z pewnością uczyniło wielu z nas nie tylko aspirującymi absolwentami Liceum Zana, ale też przyszłymi aktywnymi członkami Towarzystwa Absolwentów, Wychowanków i Przyjaciół.
Wojciech Szczęsny
(uczeń kl. III)
Może i Ty chcesz podzielić się komentarzem, opinią, wspomnieniami z uroczystości, a także z 35 lat działalności Towarzystwa. Chętnych prosimy o kontakt z Prezesem Cezarym Grzelakiem.